Update

Nuisance Bear: Wie Is hier eigenlijk de Indringer?

Een ijsbeer steekt zijn kop boven het rustige water uit

In het uiterste noorden van Canada is de ijsbeer tegelijkertijd een toeristische attractie en een groeiend probleem voor de plaatselijke bevolking. Rond het plaatsje Churchill in Manitoba reizen bezoekers van over de hele wereld af om de dieren in hun natuurlijke omgeving te fotograferen. Maar dezelfde beren verschijnen steeds vaker bij woningen, vuilstortplaatsen en industrieterreinen. Zodra ze mensen te dicht naderen, worden ze bestempeld als overlastdieren. De documentaire Nuisance Bear van Gabriela Osio Vanden en Jack Weisman begint met een ijsbeermoeder en haar twee jongen die in een besneeuwd landschap ontwaken. Wanneer de camera zich verplaatst, verschijnt een groep fotografen die het tafereel eveneens vastlegt. Het beeld laat onmiddellijk zien hoezeer de leefomgeving van de dieren door menselijke aanwezigheid is veranderd.

Door de opwarming van het klimaat bevriest het zee-ijs in delen van het noordpoolgebied steeds later. Voor ijsberen is dat een ernstig probleem, omdat ze het ijs gebruiken om op zeehonden te jagen. Wanneer de dieren langer op het land moeten verblijven, neemt de kans toe dat ze in bewoonde gebieden naar voedsel zoeken. In Churchill is inmiddels een uitgebreid systeem ontstaan om conflicten tussen mensen en ijsberen te beperken. Dieren die te dicht bij de bebouwing komen, kunnen worden gevangen en tijdelijk vastgehouden voordat ze elders worden vrijgelaten. De filmmakers volgen hoe de belangen van toeristen, natuurbeschermers en bewoners daarbij uiteenlopen.

Een belangrijke rol is weggelegd voor Inuit Mike Tunalaaq Gibbons. Hij plaatst de omgang met ijsberen in een bredere historische context en beschrijft de verhouding tussen zijn gemeenschap en de dieren. Volgens hem bestaan er overeenkomsten tussen de manier waarop de beren worden behandeld en de geschiedenis van de Inuit, die eveneens te maken kregen met ingrijpende beperkingen van hun leefwijze. Osio Vanden en Weisman maakten in 2021 al een korte documentaire met dezelfde titel. Die film, waarin vrijwel niet werd gesproken, trok internationaal aandacht en stond op de shortlist voor de Oscars. Voor hun eerste lange documentaire keerden ze terug naar Canada en betrokken ze ook de Inuit-gemeenschap in Arviat, waar andere opvattingen bestaan over de omgang met ijsberen.

Daarmee onderscheiden ze zich van traditionele natuurfilms waarin de schoonheid en het gedrag van dieren centraal staan. Hun documentaire onderzoekt ook wie beslist hoe een landschap gebruikt mag worden, wie er toegang toe heeft en welke belangen daarbij voorrang krijgen. Nuisance Bear won eerder dit jaar de belangrijkste documentaireprijs van de Amerikaanse competitie op het Sundance Film Festival. De film geeft geen eenvoudige oplossing voor het conflict tussen mens en dier, maar maakt wel duidelijk dat de gevolgen van klimaatverandering niet los kunnen worden gezien van de manier waarop mensen hun omgeving hebben ingericht.

Nuisance Bear draait vandaag om 10.00 uur bij Pathé Tuschinski, zaal 1.

Reserveer nu

Avant Garde No.3

Bewaarexemplaren met covers gemaakt door de Nederlandse illustrator Piet Paris. Direct in huis bij publicatie.

Bestel nu