TEFAF 2026. ‘Zwijnenjacht’ van Rubens opgeknapt met Steun van Kunstbeurs
Een belangrijk schilderij van Peter Paul Rubens wordt de komende jaren gerestaureerd met steun van TEFAF. Het gaat om ‘De zwijnenjacht’ (1616–1618), een monumentaal werk uit de collectie van de Gemäldegalerie Alte Meister. Het museum is in 2026 geselecteerd als begunstigde van het TEFAF Museum Restauratiefonds, dat jaarlijks één internationaal restauratieproject ondersteunt.
TEFAF 2026
Vanaf 15 maart staat Maastricht opnieuw volledig in het teken van TEFAF, een van ’s werelds grootste en meest toonaangevende klassieke kunstbeurzen. In ruim zeven dagen worden circa 50.000 bezoekers verwacht in het MECC Maastricht: van tophandelaren en galeriehouders tot verzamelaars en internationale kunstsnobs. Kopen of kijken, bij TEFAF moet je zijn. In aanloop naar de beurs brengt Avant Garde nieuws, achtergronden en praktische tips voor een geslaagd bezoek.
Het schilderij behoort tot de kernstukken van de Dresdense Rubens-collectie, maar is door de jaren heen technisch achteruitgegaan. Een dikke, sterk vergeelde vernislaag uit vermoedelijk de 19e eeuw heeft het oorspronkelijke kleurgebruik en detailniveau van het werk aangetast. Daarnaast hebben recente technische onderzoeken een uitbreiding aan de bovenzijde van het doek blootgelegd. In dat deel ontbreekt de ondertekening die elders in het schilderij wel aanwezig is.
RUBENS IN DRESDEN
Die uitbreiding roept vragen op over de ontstaansgeschiedenis van het werk. Kunsthistorici sluiten niet uit dat Rubens zelf bij de aanpassing betrokken was, mogelijk samen met kunstenaars uit zijn atelier. In het onderzoek worden ook namen genoemd van schilders uit zijn directe kring, zoals Jan Wildens, Lucas van Uden en Anthony van Dyck. De restauratie richt zich daarom niet alleen op het visuele herstel, maar ook op technisch en kunsthistorisch onderzoek naar de opbouw en uitvoering van het schilderij.
‘De zwijnenjacht’ kent een lange en bewogen geschiedenis. Rubens schilderde het zonder opdracht en verkocht het later aan de Engelse hertog van Buckingham. Via de keizerlijke collectie in Praag kwam het werk in 1749 in bezit van de Saksische keurvorst en belandde het in Dresden. Na de Tweede Wereldoorlog werd het schilderij overgebracht naar de Sovjet-Unie, waar het jarenlang in opslag bleef. In de jaren vijftig keerde het terug naar Duitsland. De restauratie maakt deel uit van een vierjarig onderzoeksprogramma rond de zogeheten Rubensgroep in Dresden, die uit bijna veertig werken bestaat. Daarbij wordt samengewerkt met onder meer het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen en de Universiteit Antwerpen. Na afronding van de werkzaamheden krijgt het schilderij opnieuw een vaste plek in de Gemäldegalerie Alte Meister en speelt het een centrale rol in de tentoonstelling ‘Rubens in Dresden’, die in 2027 opent.
Met de restauratie van ‘De zwijnenjacht’ wordt een sleutelwerk uit de barok niet alleen opgeknapt, maar ook opnieuw onderzocht. Het project moet meer inzicht geven in de werkwijze van Rubens en zijn atelier
Volgens Paul van den Biesen, hoofd Collectors and Museums bij TEFAF, laat het project zien dat de rol van de beurs verder gaat dan de kunstmarkt alleen. TEFAF brengt volgens hem musea, onderzoekers, conservatoren en verzamelaars samen. “Juist door die combinatie kunnen restauratie en onderzoek mogelijk worden gemaakt,” zegt Van den Biesen. “Met het restauratiefonds ondersteunen we musea bij projecten die essentieel zijn voor het behoud en de toegankelijkheid van belangrijke werken uit publieke collecties.” Met de restauratie van ‘De zwijnenjacht’ wordt een sleutelwerk uit de barok niet alleen opgeknapt, maar ook opnieuw onderzocht. Het project moet meer inzicht geven in de werkwijze van Rubens en zijn atelier, en ervoor zorgen dat het schilderij weer in zijn oorspronkelijke kwaliteit aan het publiek kan worden getoond.
De Gemäldegalerie Alte Meister is gevestigd in het Zwinger-complex in Dresden en behoort tot de belangrijkste schilderijencollecties van Europa. Het museum toont topstukken uit de 15e tot en met de 18e eeuw, met werk van onder anderen Rafaël, Titiaan, Rembrandt, Vermeer en Velázquez.
BEELD: TEFAF Gemäldegalerie Alte Meister | Met dank aan: TEFAF, Entesta, Bureau Heidi vanDamme
