Tóch een Echte: Verloren Gewaande Springer bij Simonis & Buunk
‘Het stadsgezicht van Zutphen met de Wijnhuistoren’ is na meer dan een eeuw weer in Nederland. Het schilderij van Cornelis Springer bevond zich ruim honderd jaar in een particuliere verzameling in Tsjechië en geldt als lange tijd verloren gewaand. Sinds deze week is het werk te zien bij kunsthandel Simonis & Buunk in Ede. De geschatte waarde ligt rond de 200.000 euro.
Springer schilderde het opnieuw-opgedoken werk in 1872 en verkocht het datzelfde jaar voor 700 gulden aan de Belgische gebroeders Van der Donckt. Daarna verdween het uit het zicht van het Nederlandse publiek. Dat het schilderij nu weer is opgedoken, past in een bredere ontwikkeling: ook internationaal kwamen de afgelopen twintig jaar meerdere belangrijke werken opnieuw boven water. Zo werd ‘Salvator Mundi’, toegeschreven aan Leonardo da Vinci, in 2005 herontdekt, bevestigde het Van Gogh Museum in 2013 de echtheid van ‘Zonsondergang bij Montmajour’ van Vincent van Gogh, en werd in Frankrijk in 2019 een paneel van Cimabue in een woonhuis aangetroffen. Zulke vondsten tonen aan dat ook goed gedocumenteerde oeuvres nog altijd verrassingen kennen.
STEDELIJK ERFGOED
Cornelis Springer (1817–1891) geldt als de belangrijkste schilder van het negentiende-eeuwse Hollandse stadsgezicht. Hij was autodidact en specialiseerde zich in nauwkeurig uitgewerkte stads- en marktgezichten van Nederlandse steden. Zijn werk onderscheidt zich door topografische precisie gecombineerd met een heldere compositie en zorgvuldig gebruik van licht en schaduw. Historische gebouwen vormen het vaste decor, terwijl figuren op de voorgrond zorgen voor schaal en beweging. Die aanpak sloot aan bij de negentiende-eeuwse herwaardering van stedelijk erfgoed, zonder te vervallen in romantisering.
In het teruggekeerde schilderij ontvouwt zich een druk markttafereel rond de Wijnhuistoren. Verschillende groepen stadsbewoners zijn in detail uitgewerkt; rechtsonder heeft Springer zichzelf als toeschouwer afgebeeld. Architectonische elementen zijn exact weergegeven, maar functioneren binnen een levendig geheel. Juist die combinatie van nauwkeurigheid en alledaags leven maakt het werk kenmerkend voor Springers oeuvre. Volgens Simonis & Buunk vraagt de verwerving van dit soort werken om specialistische kennis. Bij de aankoop moet rekening worden gehouden met veroudering van vernislagen, mogelijke vervuiling en een zorgvuldige beoordeling van de echtheid. Het schilderij werd verworven via een biedingsprocedure, waarbij meerdere partijen interesse toonden. Daarmee is een belangrijk werk uit de Nederlandse kunstgeschiedenis na ruim een eeuw weer terug op Nederlandse bodem.
