De Kunst van het Verzamelen

Dat een meesterwerk niet te koop is, roept automatisch een andere vraag op: hoe worden de grote werken die wél beschikbaar komen eigenlijk verkocht?

Volgens Benjamin Evans van Landau Fine Art Gallery verschilt de top van de kunstmarkt aanzienlijk van het beeld dat veel mensen ervan hebben. Waar veilingen vaak de aandacht trekken, draait een groot deel van de handel in museumwaardige kunstwerken om langdurige persoonlijke relaties tussen verzamelaars en galeriehouders. “Het merendeel van de werken in onze collectie is te koop,” zegt Evans. “Die komen terecht bij mensen die van die kunst houden en op een bepaald moment met absolute zekerheid voelen dat een uniek werk in hun leven en collectie thuishoort.”

Intrinsieke Kwaliteit

Voor de galerie gaat het daarbij om meer dan een commerciële transactie. “Mijn grootvader heeft mij altijd ingeprent dat ons vak in de kern draait om mensen. Mensen die onze passie delen en waaraan we grote kunst mogen doorgeven.” Volgens Evans wordt de waarde van een kunstwerk niet uitsluitend bepaald door schaarste. Ook de intrinsieke kwaliteiten van een werk spelen een cruciale rol. Dat verklaart waarom enorme prijsverschillen kunnen bestaan tussen werken uit dezelfde periode of zelfs van dezelfde kunstenaar.

“Kunstwerken zijn unieke manifestaties van een fysieke beeldtaal,” zegt hij. “Meesterwerken onderscheiden zich doordat zij die beeldtaal met uitzonderlijke helderheid uitdrukken en tegelijkertijd verbonden zijn met de omstandigheden van de menselijke geschiedenis.” Vrijwel alles wat Picasso maakte, stelt Evans, is verweven met de grote ontwikkelingen van de twintigste eeuw: fotografie, oorlogen, technologische vooruitgang en sociale veranderingen. Daardoor vertegenwoordigen zijn werken meer dan alleen artistieke kwaliteit.

“Grote schilderijen zijn diep intellectuele artefacten die onze kijk op de wereld aanscherpen.” Die historische betekenis verklaart volgens hem ook waarom uitzonderlijke kunstwerken vaak bestand blijken tegen economische onzekerheid. Zelfs tijdens de financiële crisis van 2008 werden op veilingen recordprijzen gerealiseerd voor belangrijke werken uit de twintigste eeuw.
“We leven momenteel in een uiterst onzekere tijd,” zegt Evans. “Maar uitzonderlijke kunstwerken behouden hun betekenis en waarde, omdat zij mensen blijven aanspreken die gevoelig zijn voor menselijke creativiteit.” Dat betekent niet dat verzamelaars uitsluitend investeren. Integendeel. Volgens Evans worden de belangrijkste aankopen vaak gedreven door persoonlijke betrokkenheid. Veel transacties vinden bovendien plaats buiten de schijnwerpers. “Verzamelaars kopen kunst meestal uit diepe, persoonlijke betrokkenheid bij het werk en de kunstenaar.”

“Meesterwerken onderscheiden zich doordat zij die beeldtaal met uitzonderlijke helderheid uitdrukken en tegelijkertijd verbonden zijn met de omstandigheden van de menselijke geschiedenis.”

Toch speelt soms ook lef een rol. Evans weet dat uit eigen ervaring. In 2024 verwierf hij tijdens een veiling in Bern Femme Assise (Aïka) van Alberto Giacometti, een schilderij dat uiteindelijk ruim 4,5 miljoen euro opbracht. “Het was een unieke kans om zo’n meesterwerk te verwerven,” zegt hij. “En zoals mijn grootvader vaak zegt: het geluk is met de durvers.”

DOOR: BART VAN RATINGEN | FOTOGRAFIE: LANDAU GALLERY

UITGAVE 2 | JAAR 2 | VOORJAAR/ZOMER 2026

Nu verkrijgbaar in de winkel en online