Aanschuiven in Rotterdam: 650 Stoelen van Robert Wilson in De Kunsthal
Kunsthal Rotterdam presenteert ‘A Chair and You’, een tentoonstelling met ruim 150 stoelen van 124 ontwerpers, kunstenaars en architecten. Alle werken komen uit de collectie van de Zwitserse ondernemer en verzamelaar Thierry Barbier-Mueller, die vanaf eind jaren negentig meer dan 650 stoelen bijeenbracht. De Amerikaanse regisseur en scenograaf Robert Wilson selecteerde de werken en ontwierp een presentatie waarin licht, geluid en inrichting net zo bepalend zijn als de stoelen zelf.
Voor ‘A Chair and You’ kreeg Robert Wilson nadrukkelijk niet de opdracht om de stoelen volgens ontwerper, periode of stijl naast elkaar te zetten. Wilson, die in 2025 overleed, was vooral bekend als theaterregisseur en scenograaf. Zijn internationale doorbraak kwam onder meer met ‘Einstein on the Beach’, de opera die hij in 1976 samen met componist Philip Glass maakte. In zijn voorstellingen waren licht, ruimte, beweging en geluid vaak minstens zo belangrijk als tekst.
Die werkwijze gebruikte hij ook voor ‘A Chair and You’. Wilson verdeelde de selectie over vier verschillende ruimtes. De eerste is licht en kleurrijk en verwijst in de inrichting naar de schilderijen van Jackson Pollock. Andere delen zijn juist strak en terughoudend ingericht of vrijwel volledig verduisterd. In de laatste ruimte worden de stoelen tussen spiegelende oppervlakken geplaatst. Licht en geluid veranderen mee met de omgeving.
Daarmee wijkt de tentoonstelling af van de gebruikelijke presentatie van design, waarbij objecten vaak vrijstaand en met afzonderlijke zaalteksten worden getoond. Wilson behandelt de collectie als één ruimtelijke productie. Een stoel kan daardoor naast een werk uit een andere periode en van een maker met een totaal andere achtergrond terechtkomen wanneer vorm, materiaal of schaal volgens hem een interessante combinatie oplevert.
De inhoudelijke samenstelling van de tentoonstelling ligt bij de curatoren Chantal Prod’Hom en Charlotte Savolainen-Mailler. Prod’Hom was jarenlang directeur van mudac, het Museum of Contemporary Design and Applied Arts in Lausanne, waar ‘A Chair and You’ in 2022 voor het eerst werd gepresenteerd. Savolainen-Mailler is als kunsthistoricus en curator nauw betrokken bij de collectie van Thierry Barbier-Mueller. Robert Wilson was verantwoordelijk voor de structuur en vormgeving van de tentoonstelling; Annick Lavallée-Benny werkte aan de scenografie.
Na Lausanne reisde ‘A Chair and You’ in 2024 naar het Grassi Museum für Angewandte Kunst in Leipzig. Kunsthal Rotterdam is de volgende locatie. Voor iedere presentatie blijft hetzelfde uitgangspunt overeind: niet de ontwikkeling van één type stoel staat centraal, maar de enorme verschillen die kunnen ontstaan binnen één eenvoudig gebruiksvoorwerp.
Dat is bijvoorbeeld direct zichtbaar bij Stefan Wewerka’s ‘Classroom Chair’ uit 1971, waarin de vorm van een houten schoolstoel wordt vervormd, en de ‘Hairy Chair’ van Charles Kaisin uit 2011, die volledig met lange stroken papier is bedekt. Daarnaast staan stoelen van ontwerpers die juist bekend zijn geworden met zeer functionele of industrieel geproduceerde meubels. ‘A Chair and You’ is tot en met 31 januari 2027 te bezoeken bij Kunsthal Rotterdam. De tentoonstelling kwam tot stand in samenwerking met Fondation Musée Barbier-Mueller en mudac in Lausanne.
