Amsterdam Art Week laat zien wat bij andere Kunstbeurzen Buitenbeeld blijft

Volgende maand vindt alweer de veertiende editie plaats van Amsterdam Art Week. Meer dan zeventig galeries, musea, projectruimtes, residenties en andere kunstinstellingen nemen deel aan het evenement van 18 tot en met 22 november. De Amsterdam Art Week is geen kunstbeurs in de klassieke zin: er is geen centrale hal waarin galeries voor enkele dagen een stand bouwen, het programma vindt plaats in de ruimtes waar gedurende het jaar daadwerkelijk kunst wordt gemaakt, ontwikkeld en getoond. Daarmee krijg je als bezoeker niet alleen een overzicht van wat er op dit moment in Amsterdam te zien is, maar ook van de verschillende plekken die een rol spelen in de ontwikkeling van kunstenaars.

De week opent met de Open Studios van de Rijksakademie. Internationale residenten presenteren daar nieuw werk in hun ateliers. De Rijksakademie speelt ook elders in het programma een opvallende rol, omdat verschillende kunstenaars die tijdens Amsterdam Art Week bij galeries en instellingen worden getoond eerder aan de academie verbonden waren.
Mire Lee, die in de Oude Kerk haar eerste grote solotentoonstelling in Nederland presenteert, was eerder resident aan de Rijksakademie en maakte later werk voor de Turbine Hall van Tate Modern. Ook Alicia Framis, Sanja Medić, Marjolein Rothman, Folkert de Jong, Hamza Halloubi, Nataliya Zuban en Melanie Bonajo behoren tot de voormalige residenten die tijdens de week op verschillende locaties in Amsterdam te zien zijn. Bij Vriend van Bavink Gallery wordt die ontwikkeling heel direct getoond in ‘Past, Present, Future’, met werk van voormalig resident Inez de Brauw, huidig resident Kenneth Aidoo en Clinton Kabena, die in 2027 aan de Rijksakademie begint.

Precies daar verschilt Amsterdam Art Week van de meeste kunstbeurzen. Op een beurs zie je in de eerste plaats wat galeries op dat moment willen presenteren en verkopen. Hier zijn ook de residenties, projectruimtes en kleinere instellingen onderdeel van het programma. Daardoor komen niet alleen kunstenaars in beeld die al door een galerie worden vertegenwoordigd, maar ook kunstenaars die zich nog in een eerdere fase van hun loopbaan bevinden. Het traject van atelier en residentie naar galerie en museum wordt daardoor veel concreter zichtbaar.

Bij de gevestigde galeries zijn onder meer Frida Orupabo, Patricia Kaersenhout en Erik van Lieshout te zien. Orupabo presenteert bij Stevenson werk waarin zij zich bezighoudt met politieke beïnvloeding en de manier waarop maatschappelijke structuren van binnenuit kunnen veranderen. Patricia Kaersenhout onderzoekt bij AKINCI hoe taal, beeld en verbeelding onderdeel zijn geweest van koloniale machtsverhoudingen, maar ook gebruikt kunnen worden om die geschiedenis opnieuw te bekijken. Bij Annet Gelink Gallery presenteert Erik van Lieshout nieuw werk over De Peel, het veenlandschap waar hij opgroeide en waar discussies over landbouw, stikstof en natuurherstel inmiddels een steeds grotere rol spelen.

Ook buiten de bekende galeries zijn verschillende opvallende presentaties te zien. Anouk Griffioen maakt bij raam art space levensgrote houtskooltekeningen op basis van de fotoalbums van haar overleden vader. Saskia Noor van Imhoff onderzoekt bij GRIMM wat we bewaren voor de toekomst en waarvan we afstand doen. Frank Ammerlaan presenteert bij Upstream Gallery loodwerken waarin hij het materiaal zelf als drager van geschiedenis behandelt. Homecoming Gallery toont ‘The Table’, een tentoonstelling over de vraag wie betrokken is bij beslissingen over kunstmatige intelligentie. Bij Treehouse NDSM presenteert Quintus Glerum ‘Nasal Demons’, waarin hij menselijk gedrag vergelijkt met fouten en onvoorspelbaar gedrag in computersystemen.

Een belangrijk deel van deze editie bestaat uit nieuwe deelnemers. Depth of Field, Homecoming Gallery en South Asian Contemporary Art Amsterdam sluiten voor het eerst aan. De Rotterdamse Van Oosterom Gallery maakt een tijdelijke presentatie bij Brandt Gallery. Ook Galerie Poche, GDL525, Hartwig Proxy, INDEBT, Treehouse NDSM en raam art space behoren tot de nieuwe projectruimtes. MadMeg, gevestigd in een voormalig bordeel, toont werk van de Palestijnse kunstenaar Hamza Badran. Althuis Hofland Fine Arts gebruikt Amsterdam Art Week om zijn nieuwe galerieruimte aan het Singel te openen.
De internationale samenwerkingen volgen dezelfde opzet. Buitenlandse galeries worden niet op één beursvloer ondergebracht, maar krijgen een plek binnen bestaande of tijdelijke locaties in de stad. Bij INDEBT nemen internationale galeries een pand over dat nog in verbouwing is. Aan de Parnassusweg organiseert Valentine, een initiatief van Hartwig Art Foundation, een gezamenlijke presentatie met galeries uit Tbilisi, Tokio, Jakarta, Guatemala Stad en Berlijn. Het Londense Minor Attractions, bekend van zijn alternatieve programmering tijdens Frieze Week, verzorgt donderdagavond de afterparty van de Gallery Night.

Amsterdam Art Week maakt daardoor ook ruimte voor onderdelen van de kunstwereld die op een reguliere beurs minder zichtbaar zijn. Een projectruimte hoeft geen verkoopbare selectie mee te nemen, een residentie kan kunstenaars tijdens hun werkproces tonen en een galerie presenteert een tentoonstelling in de eigen ruimte in plaats van in een tijdelijke stand. Dat maakt het programma minder compact dan een beurs, maar inhoudelijk ook breder. Bezoekers zien niet alleen het resultaat, maar ook de instellingen en initiatieven die kunstenaars begeleiden en nieuw werk mogelijk maken.

Na de opening op woensdag 18 november staat donderdag de Festive Gallery Night op het programma. Op vrijdag ligt de nadruk op projectruimtes en instellingen. Zaterdag zijn er publieksprogramma’s op verschillende locaties en vindt ’s avonds de officiële closing party plaats in de nieuwe ruimte van ISO Amsterdam. Zondag sluit Amsterdam Art Week af met Family Sunday en activiteiten voor kinderen en gezinnen.
Amsterdam Art Week presenteert zo niet alleen een groot aantal tentoonstellingen tegelijk, maar geeft vooral een overzicht van hoe de hedendaagse kunstwereld in Amsterdam is opgebouwd. Galeries vormen daarvan een belangrijk onderdeel, maar staan naast residenties, musea, projectruimtes en nieuwe initiatieven. Precies dat deel van de kunstwereld verdwijnt op een traditionele kunstbeurs meestal uit beeld.

FOTOGRAFIE: Cornelia Studio Photograph, Rene-Groebli. Bildhalle | Heather Sten, Pat Oleszko. Cobra Museum |  Ruud van Empel, Floresta #15. Galerie Fontana | Domestic-Altars Series- Mosquitero Gods of Saint Domingue, Jake Caleb. Working Title | AAW. Althuis Hofland Fine Arts | AGG26, Erik van Lieshout. Annek Gelink Gallery  | Met dank aan: Arabella Coebergh, Amsterdam Art Week