Van Datacenters tot Propaganda: Frankfurt onderzoekt de Wereld achter Kunstmatige Intelligentie

Kunstmatige intelligentie speelt een steeds grotere rol in het dagelijks leven, maar de systemen erachter blijven vaak onzichtbaar. Met The World Through AI onderzoekt de Schirn Kunsthalle Frankfurt hoe AI onze samenleving, beeldcultuur en manier van kijken verandert.

Kunstmatige intelligentie beïnvloedt in toenemende mate hoe we beelden maken, bekijken en begrijpen. De tentoonstelling The World Through AI onderzoekt welke gevolgen dat heeft voor kunst, beeldcultuur en onze kijk op de werkelijkheid.

Achter de Schermen van de Machine

Vandaag opent in de Schirn Kunsthalle Frankfurt The World Through AI, een grote tentoonstelling over de invloed van kunstmatige intelligentie op kunst en samenleving. Voor de expositie zijn zo’n veertig werken van internationale kunstenaars samengebracht, variërend van video-installaties en fotografie tot sculpturen en nieuwe speciaal geproduceerde projecten.

De tentoonstelling richt zich niet zozeer op wat AI kan, maar op de systemen die erachter schuilgaan. Zo toont kunstenaar Timo Arnall de enorme datacenters waarin kunstmatige intelligentie wordt ontwikkeld en gebruikt. Andere kunstenaars onderzoeken de grondstoffen, energie en infrastructuur die daarvoor nodig zijn, evenals de ecologische gevolgen van digitale technologie.

Ook de manier waarop algoritmen de wereld waarnemen speelt een belangrijke rol. Werken van onder anderen Harun Farocki en Trevor Paglen laten zien hoe systemen objecten, gezichten en emoties herkennen, classificeren en beoordelen. Tegelijkertijd maken zij zichtbaar hoe vooroordelen en fouten kunnen worden overgenomen uit de datasets waarop deze technologieën zijn gebaseerd.

De tentoonstelling richt zich niet zozeer op wat AI kan, maar op de systemen die erachter schuilgaan.

Wie Maakt de Machine

Een belangrijk onderdeel van de tentoonstelling gaat over de mensen achter kunstmatige intelligentie. Hoewel AI vaak als een zelfstandig systeem wordt gepresenteerd, zijn er wereldwijd miljoenen mensen betrokken bij het labelen, controleren en corrigeren van data waarmee algoritmen worden getraind. Kunstenaar Hito Steyerl brengt die grotendeels onzichtbare arbeid in beeld.

Ook de manier waarop AI met taal en beeld omgaat komt aan bod. Het Spaanse collectief Taller Estampa onderzoekt hoe algoritmen beelden beschrijven en hoe beperkt zulke vertalingen vaak blijken te zijn.

Daarnaast richt de tentoonstelling zich op de groei van door AI gegenereerde online content. Verschillende kunstenaars onderzoeken hoe zulke beelden worden ingezet voor desinformatie en politieke beïnvloeding. De curatoren spreken daarbij van ‘slopaganda’: propaganda die wordt geproduceerd met generatieve AI.

Historische documenten en archiefstukken plaatsen deze ontwikkelingen in een bredere context. Daarmee laat The World Through AI zien dat veel vraagstukken rond kunstmatige intelligentie — van surveillance tot propaganda — ouder zijn dan de technologie zelf.

 

FOTOGRAFIE: Holly Herndon & Mat Dryhurst, xhairymutantx, 2024–2025, samengesteld uit beelden gegenereerd door een op maat ontwikkeld AI-model, een promptinterface en interactieve video. © Holly Herndon & Mat Dryhurst | Tentoonstellingsaanzicht met werk van Agnieszka Kurant. © Schirn Kunsthalle Frankfurt 2026, foto: Norbert Miguletz | Tentoonstellingsaanzicht met Kate Crawford & Vladan Joler, Calculating Empires: A Genealogy of Technology and Power Since 1500 (2023). © Schirn Kunsthalle Frankfurt 2026, foto: Norbert Miguletz
shop