FOTODOK in Breda: Trans en Toekomst

Vanaf begin september presenteert FOTODOK tijdens de twaalfde editie van BredaPhoto de groepstentoonstelling ‘A Spell Bundle: Manifesting Queer Futurity’. Waar veel tentoonstellingen over queer identiteit zich richten op zichtbaarheid, geschiedenis of emancipatie, kijkt deze tentoonstelling nadrukkelijk vooruit. Vijf kunstenaars onderzoeken hoe kunst niet alleen kan reageren op maatschappelijke ontwikkelingen, maar ook nieuwe toekomstbeelden kan ontwerpen.

De tentoonstelling is geïnspireerd op het begrip ‘queer futurity’, dat cultuurtheoreticus José Esteban Muñoz introduceerde in zijn invloedrijke boek ‘Cruising Utopia: The Then and There of Queer Futurity’ uit 2009. Zijn gedachte is dat een rechtvaardigere toekomst niet alleen een ideaal is, maar ook iets wat zich laat voorstellen en daardoor dichterbij kan komen. Die visie vormt de rode draad van de tentoonstelling, waarin verleden, heden en toekomst voortdurend met elkaar in gesprek zijn.

Futuristische Transgenderfiguren

De tentoonstelling brengt werk samen van Donja Nasseri, Ebun Sodipo, Julius Thissen, Nayara Leite en S*an D. Henry Smith. Hun werk beweegt zich tussen fotografie, installatie, poëzie en archiefonderzoek. 

Ebun Sodipo gebruikt onder meer mylar, een materiaal dat bescherming biedt tegen uv straling, om installaties te maken over de toekomst van Zwarte trans gemeenschappen. S*an D. Henry Smith combineert fotografie en poëzie in werk waarin intimiteit en onzichtbaarheid worden onderzocht als manieren om veiligheid en autonomie te bewaren. Julius Thissen toont in ‘Bones of Graphene, Skin of Kevlar’ futuristische transgenderfiguren die worden beschermd door queer voorouders. Nayara Leite verbeeldt in ‘One Knot for the People, One for Yourself, One for Xica’ een toekomst waarin Zwarte travestie een centrale plaats inneemt in het politieke leven. Donja Nasseri grijpt in ‘Both the Universe and the Nothing’ terug op de Egyptische geschiedenis om te laten zien dat queer identiteiten altijd hebben bestaan, ook wanneer ze uit de officiële geschiedschrijving verdwenen.

S*an D. Henry Smith combineert fotografie en poëzie in werk waarin intimiteit en onzichtbaarheid worden onderzocht als manieren om veiligheid en autonomie te bewaren

Bij de tentoonstelling verschijnt ook een kunstenaarsboek dat FOTODOK samen met METEØRØ EDITIONS uitgeeft. Omdat taal en poëzie een belangrijke rol spelen in het werk van de deelnemende kunstenaars, brengt de publicatie beelden en teksten samen. De presentatie van het boek vindt plaats op 17 oktober in Clublokaal. Daarna is het verkrijgbaar bij BredaPhoto, FOTODOK in Utrecht, verschillende boekhandels en via METEØRØ EDITIONS. ‘A Spell Bundle: Manifesting Queer Futurity’ is van 11 september tot en met 25 oktober 2026 te zien in Clublokaal als onderdeel van de twaalfde editie van BredaPhoto Festival.

Ebun Sodipo, ‘I love you so much’, 2025, Foto: Eva Herzog | Julius Thissen, The Velvet Hound #1, 2025 | Donja Nasseri, Verlängerter Bart, Both the Universe and the Nothing, (2021–2026)
shop