Of we Hollanders zijn? Die zien ze hier namelijk niet meer zo vaak. Nog maar net aangekomen in Düsseldorf nestelen we ons aan tafel bij Zum Schlüssel voor een altbiertje, een lokaal gebrouwen, moutachtig drankje. Onze landgenoten gaan volgens de kelner in het dranklokaal tegenwoordig vaker naar Bali en Tokio dan naar de Duitse stad even over de grens. En dat terwijl je er vanuit Amsterdam en Antwerpen in nog geen twee uur bent. De norsheid van de Köbes hoort bij zijn rol, net als het ongevraagd neerzetten van een volgende ronde drank. En toch zit er ook een kern van waarheid in zijn opmerking: Düsseldorf is onterecht ondergewaardeerd.
Waar de populairste steden bij onze oosterburen — Berlijn, Hamburg en München — jaarlijks miljoenen bezoekers trekken met een verhaal over wat het land zou kunnen zijn, is Düsseldorf misschien wel de grootste ‘gewone’ stad van Duitsland. En daarin is het eigenlijk al bijzonder: dankzij de Königsallee mag die zich een van de belangrijkste modecentra van Duitsland noemen. Je vindt er enkele van de meest onderscheidende restaurants van het land en de stad heeft zich ontwikkeld tot een van de belangrijkste kunststeden van West-Europa. Bovenal laat Düsseldorf zien dat onze oosterburen een zeldzaam vermogen bezitten om zichzelf steeds opnieuw uit te vinden, dankzij een focus op kwaliteit en hard werken.
Düsseldorf is misschien wel de grootste ‘gewone’ stad van Duitsland. En daarin is het eigenlijk al bijzonder.

Zon en schaduw
De geschiedenis van Düsseldorf laat zich grofweg in drie perioden verdelen. De stad ontstond als handelsplaats aan een zijtak van de Rijn en bleef lange tijd een bescheiden provinciestad. Dat veranderde toen kerkelijke en later wereldlijke heersers de strategische ligging ontdekten. In deze periode werd onder meer de St. Lambertuskerk gebouwd, met haar opvallend scheve toren, en verrezen er paleizen, vestingwerken en statige boulevards. De belangrijkste bouwmeester uit deze barokke bloeitijd was Johann Wilhelm II van de Palts, beter bekend als Jan Wellem, die de stad cultureel en politiek een blijvende uitstraling gaf en er bijkans ook nog enkele tientallen standbeelden van zichzelf liet oprichten.
Vanaf de 19e eeuw veranderde de economische rol van de stad sterk door de opkomst van het Ruhrgebied. Zware industrie kreeg Düsseldorf nauwelijks, zogezegd om de schoonheid van de stad te behouden. In plaats daarvan vestigden bedrijfsbonzen hun hoofdkantoren er. Zo ontstond ook de Königsallee, of kortweg: Kö, een elegante winkelboulevard met een kanaal in het midden, met aan de schaduwzijde banken en in de zon luxe boetieks, modehuizen, galeries en juweliers.

Veel gebouwen overleefden de Tweede Wereldoorlog niet. Nog geen tien jaar na het einde van de strijd herrees de stad echter alweer, dit keer als modern en welvarend centrum in Europa. Meest recent, in de jaren tachtig en negentig, maakte Düsseldorf zijn laatste crisis door — die van de teloorgang van de oude fabrieken — om zich vervolgens wederom te herstellen tot iets nieuws en creatiefs.
Koninklijke allure
Hoewel er nog maar weinig boetieks in de kenmerkende negentiende-eeuwse Gründerzeit-stijl aan de Königsallee resten, heeft het winkelgebied een belangrijk deel van zijn koninklijke allure teruggekregen doordat internationale merken er een winkel hebben betrokken. Je vindt er boetieks van Gucci, Prada, Chanel, Louis Vuitton en Hermès. Maar tegelijkertijd ook historische juweliers en bedrijven die vanuit de stad over Europa zijn uitgegroeid. Zo vind je er een van de eerste Peek & Cloppenburg-warenhuizen en de Kaufhof an der Kö, waarvan het moederbedrijf in meerdere Duitse steden grote warenhuizen uitbaat.
Anno nu zijn het niet de grootindustriëlen of hun verwende kroost die hun geld stuk slaan aan de Kö, maar vooral rijke toeristen en provinciale nouveau riche in scheurende sportauto’s. Bezoek de Kö-Galerie aan het begin van de boulevard: een machtig warenhuis dat zich nog het best laat vergelijken met Harrods in Londen of Galeries Lafayette in Parijs. Rust daarna uit met een kopje koffie en gebak bij het historische vijfsterren Steigenberger Parkhotel. Iets verderop is het Kö59 ook een goede plek voor lunch, borrel (The Golden Bar!) of een overnachting. Dit moderne hotel met een grote overdekte binnenplaats behoort tot de absolute top van de stad en heeft een aantal prachtige suites. Vraag om een kamer met uitzicht op de achtergelegen staalvereniging: het clubhuis van de machtige staalproducenten van weleer.
Oud en vertrouwd
Aan de overzijde van de straat vind je een nieuw centrumpje bij de Königsallee, gevormd door strakke, gebogen gevels van glas en natuursteen. Het gebouw is ontworpen door Daniel Libeskind en vormt de overgang tussen de Kö en het Hofgarten-gebied. In andere steden zou het helaas al snel verworden tot een mislukt project van stadsvernieuwers. Hier is dat gelukkig niet het geval.
Heb je iets minder budget en misschien ook een iets bredere smaak, dan is de wijk Unterbilk, in de schaduw van de televisietoren Rheinturm, een aanrader. De Lorettostraße, die van noord naar zuid loopt, staat bekend als een vintagewalhalla met meerdere tweedehandskledingzaken, maar ook hippe chocolatiers en kleine restaurants en barretjes.
Live Lab Studios — verstopt achter een binnenplaats aan de Fürstenwall — is een geweldige zaak met designkleding, one-offs, interieurstukken en parfums. De eigenaar woonde een tijd in Nederland en kan je ook in het Nederlands adviseren.

Eigenaar van Wandel Antik is Markus Wildhagen, een nationale beroemdheid door zijn rol in het programma Bares für Rares. Zijn winkel biedt een zorgvuldig samengestelde collectie antieke meubels en designobjecten uit uiteenlopende periodes, waaronder Art Nouveau, Art Deco, Bauhaus en industrieel design. Het interieur is overzichtelijk en stijlvol ingericht, en je koopt er alles van souvenirs tot een volledig apothekersinterieur. Wellicht nog het meest opvallend: het ruikt er — anders dan bij andere uitdragerijen — niet muf.
Op de markt op de Carlsplatz kun je terecht voor de beste lokale producten, waaronder kaas, vlees en chocolade. In de aanpalende Wallstraße, Mittelstraße en Neustraße vind je veel kleine modezaakjes, juweliers en specialistische winkels — zogenoemde niet-ketengebonden ‘individualisten’.
Kunst als wapen
Eens een cultureel centrum in het nazitijdperk, groeide Düsseldorf na de oorlog uit tot de meest in het oog springende kunststad van West-Duitsland. Duitse industriëlen, die in de stad hun hoofdkwartier hadden om zo het Wirtschaftswunder in het Ruhrgebied te kunnen overzien, waren bereid hierin te investeren.
Moderne kunst kreeg ruimte door de Kunstakademie Düsseldorf, als opleidingsplek voor kunstenaars als Joseph Beuys en Gerhard Richter. In Düsseldorf vind je enkele van de belangrijkste internationale galeries van Duitsland. Ieder jaar in april wordt ART Düsseldorf gehouden, een beurs die — anders dan veel andere — echt vooruitstrevend is.
Daarnaast heeft Düsseldorf een groot aantal vooraanstaande moderne kunstmusea. In de Altstadt (oude stad), rond de Grabbeplatz, ligt het K20 Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen. Hier hangt de staatscollectie moderne kunst, met werken als Twittering Machine van Paul Klee en schilderijen van Pablo Picasso en Wassily Kandinsky.
Direct ernaast staat de Kunsthalle Düsseldorf: een museum zonder vaste collectie, maar met steeds wisselende en vaak experimentele tentoonstellingen, onder meer op het gebied van videokunst.
Even verder aan de Rijn ligt het Kunstpalast, misschien wel een van de meest interessante musea van de stad. Hier hangen niet alleen oude meesters en moderne kunstwerken, maar je bekijkt er ook een opvallend grote collectie glaskunst. Het gebouw uit de jaren twintig oogt van buiten streng en bijna beklemmend, maar de zorgvuldig samengestelde tentoonstellingen binnen zijn dat absoluut niet.
Vlak naast het Kunstpalast ligt het NRW-Forum, gericht op fotografie, mode en digitale beeldcultuur. Tot slot ligt in het Ständehauspark het K21 Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, gevestigd in het voormalige parlement van Noordrijn-Westfalen. Hier zie je hedendaagse kunst in grote installaties. Onder de glazen koepel hangt In Orbit van Tomás Saraceno, een netwerk van kabels waar bezoekers doorheen kunnen lopen — een beetje een TikTok-achtig fenomeen, maar desondanks indrukwekkend.
Dood en het paradijs
Minstens even indrukwekkend als de kunst aan de muur is in Düsseldorf, is al het moois dat op een bord geserveerd wordt. We beginnen onze culinaire tour groots: in een sterrenzaak die verstopt zit achter het wijnschap op de kaasafdeling van Edeka. Chef Egor Hopp van restaurant Setzkasten kookt Duitse topgerechten met invloeden uit zijn geboorteland Kazachstan.
We gaan voor een gewichtige lunch: amuses met paté, daarna een broodgang met moleculaire tomatensaus, een kreeftenhapje en winterkabeljauw met ananas en venkel. Met het wijnarrangement erbij blijkt niet alleen de kwaliteit van de ingrediënten en de bereiding hoog, maar ook de pairing meesterlijk. Waar sommige sommeliers bij stevige gerechten terughoudend kiezen, komt hier een krachtige Catena Zapata malbec op tafel, herkenbaar aan de engel des doods op het etiket. Het botst, het klotst: vuurwerk. Het nagerecht is ingetogen, met pandanblad en dille.
Later die avond bezoeken we Paradise Now in de Medienhafen — een zaak die net zo goed op Mallorca had kunnen staan als in deze voormalige arbeiderswijk van Düsseldorf. Het publiek is jong en het menu eclectisch, samengesteld voor wat lokale media omschrijven als hedonisten. We eten tonijntataki, zalmtartaar en als hoofdgerechten short ribs en zwaardvis.
Voor we naar de desserts kijken, gaat het volume van de muziek omhoog tot stadionniveau. Het is duidelijk de bedoeling dat er wordt gedanst en gedronken. Dat laatste doen we in de vorm van een zoete cocktail. Is dit het paradijs? Niet voor iedereen. Maar aangenaam is het zeker.
Vanwege de industrie heeft Düsseldorf altijd een sterke aantrekkingskracht gehad op Japanners. Zo’n 15.000 zijn er blijven wonen, de grootste gemeenschap in Europa na Londen en Parijs. Om die groep te bedienen ontstond rond de Immermannstraße en omgeving — ook wel Little Tokyo — een concentratie van Japanse restaurants en ramenbars. Wij eten bij Soba-An aan de Klosterstraße, een klein en gezellig eethuis waar boekweitnoedels in traditionele soep worden geserveerd. Die zijn eenvoudig, maar erg goed.
Wie bezoekt Duitsland zonder aan het bier te gaan? We eindigen onze trip zoals we ’m een paar dagen eerder begonnen: aan houten tafels in een bierlokaal, met een kleintje pils en een ogenschijnlijk stugge bediende. Waarom komen we hier eigenlijk niet vaker, vragen we hem. De Düsseldorfer puft en wendt zijn ogen af, alsof hij aangedaan is door onze opmerking: told you so. Hij antwoordt niet en zoeft terug naar de bar. Voor ons resten twee nieuwe biertjes. Zo gaat dat in een Duits dranklokaal.
Beeld: Deborah El Helou









